Een wijngebied dat de laatste decennia sterk in opkomst is, is Ribera del Duero. Ook hier is er een lange traditie van wijnmaken, maar de komst van Franse monniken in de 12e eeuw is van groot belang gebleken om hedendaagse kwaliteit te kunnen bereiken. Die technieken worden tot op de dag van vandaag nog gebruikt.
In Ribera del Duero vinden we Spanjes bekendste wijnhuis Vega Sicilia. Deze bodega is opgericht door Don Eloy Lecanda in het jaar 1864, in de tijd dat het gebied rondom de rivier de Duero nog 'onontdekt' en onherbergzaam was. Vega Sicilia maakte al snel furore met wijnen van Bordeauxrassen in combinatie met de lokale tinto fino (tempranillo). In 1972 wordt een ander belangrijk wijnhuis in deze regio opgericht door Alejandro Fernández: Pesquera. Fernández werkt alleen met de lokale druif tinto fino.
Vanaf de jaren ’80 zien we veel veranderen in de regio. Zo word er in 1982 een DO opgericht en komen er steeds meer ambitieuze wijnmakers naar Ribera del Duero. Daaronder bevindt zich ook een Deen, Peter Sisseck, die vastbesloten is om de beste wijn ter wereld te maken in Ribera del Duero. Met zijn eerste vintage trekt hij al meteen de aandacht van de wijnpers. Robert Parker beoordeelt de 1995 vintage als volgt: “One of the greatest and most exciting wines I have ever tasted”. Inmiddels geniet Sissecks wijn Pingus een cultstatus en is het één van de meest gewilde en geliefde wijnen van Spanje.
De kwaliteit van Ribera del Duero
De locals omschrijven het klimaat in Ribera del Duero als “9 maanden winter, 3 maanden hel”; alles in Ribera is intens. Er zijn zo'n 2400 per jaar. Tijdens de drie zomermaanden is het erg heet en ’s winters kan het gemakkelijk -20°C worden. Er is een groot temperatuurverschil tussen dag en nacht (diurnal range) tijdens het groeiseizoen. Door de hoge ligging van de wijngaarden daalt ‘s nachts de temperatuur flink. Zelfs in de zomer is het 's nachts koud! Druiven houden van die extreme schommelingen, de zuren in de druiven worden zo goed behouden. Het resultaat proef je terug in de wijn: Ribera del Duero wijnen zijn vol, rijp en krachtig en hebben over het algemeen een stevig alcoholpercentage, maar ze hebben altijd een goede zuurgraad die zorgt voor finesse en balans.
Ook de rivier de Duero heeft een belangrijke impact op het gebied. Het water matigt de omgevingstemperatuur in de wijngaarden en beschermt de stokken in het voor- en najaar tegen nachtvorst. Ook typisch voor Ribera del Duero zijn de oude bush vines van de lokale tinto fino druif (hier ook wel tinta del país genoemd). Sommige stammen zelfs nog uit het pre-phylloxera tijdperk! Tino fino is de lokale naam voor de tempranillo. Oude stokken hebben zulke diepe wortels dat ze ook in extreme droogte kunnen overleven. De opbrengst van oude stokken is uiteraard wel een stuk lager dan die van jonge stokken, maar de concentratie en de power van de wijn die ze opleveren is ongeëvenaard.
De classificatie van wijnen in Ribera del Duero
Rode Ribera del Duero moet voor 75% uit tino fino (tempranillo) bestaan en mag worden aangevuld met rassen als cabernet sauvignon, merlot, malbec en garnacha tinta. Net als in de rest van Spanje, wordt er in Ribera del Duero een onderscheid gemaakt tussen de classificaties cosecha, crianza, reserva en gran reserva om de houtrijping van de wijn aan te geven.
Joven - geen of slechts een minimale (hout)rijping
Crianza - minimaal twee jaar gerijpt waarvan minstens één jaar op hout
Reserva - minimaal drie jaar gerijpt waarvan minstens één jaar op hout
Gran reserva - (wijnen van de buitencategorie die alleen in topjaren verschijnen) minimaal vijf jaar gerijpt waarvan minstens twee jaar op hout
Er zijn ook producenten die zich niet houden aan deze vastgelegde kwalificaties en hun wijn op de markt brengen op het moment waarop zij zelf vinden dat die klaar is. Een mooi voorbeeld is de Vega Sicilia ‘Unico’ 1968 die tegelijkertijd op de markt werd gebracht met de 1982 vintage: in 1991.